loading...
صفحه اصلی > مقالات > نفقه > نفقه در قرآن كريم

نفقه در قرآن كريم
«وجوب نفقه جزء مسلمات فقه و حقوق اسلامي است. و بر آيات و روايات واصله مبتني مي‌باشد.»  [1]

نظير آيه شريفه 233 از سوره مباركه بقره كه مي‌فرمايد: «و مادران بايستي دو سال كامل فرزندان خود را شير دهند آن كسي كه خواهد فرزند را شير تمام دهد و به عهده‌ي صاحب فرزند است كه خوراك و لباس مادر را به حد متعارف بدهند، هيچكس را تكليف جز به اندازه‌ي طاقت نكنند، نبايد مادر در نگهباني فرزند به زحمت و زيان افتد و نه پدر بيش از متعارف متضرر شود و اگر كودك را پدر نبود وارث او بايد در نگهداري قيام كنند و اگر زن و شوهر به رضايت يكديگر جدايي طفل را اختيار كنند هر دو را رواست آنگاه اگر خواهند كه مادران فرزندان را شير دهند آن هم روا باشد در صورتي كه مادر را حقوقي به متعارف بدهيد و از خدا بترسيد و بدانيد كه خداوند از كردار شما كاملاً آگاه است.»


و آيات شريفه 6 و 7 سوره مباركه طلاق كه امر فرموده: «زناني كه طلاق رجعي دهيد تا در عده‌اند) باز آن‌ها را در همان منزل خويش بنشانيد و به ايشان (در نفقه و سكني) آزار و زيان نرسانيد تا آنان را در مضيقه و رنج در افكنيد (كه به ناچار از حق بگذرند) و به زنان مطلقه اگر حامله باشند تا وقت وضع حمل نفقه دهيد آنگاه اگر فرزند شما را شير دهند اجرتشان را با قرارداد متعارف بين خود بپردازيد و اگر باهم سختگيري كنيد مادر طفل صرف نظر كند ديگري را براي شيردادن طلبيد. »«7ـ تا مرد دارا به وسعت و فراواني نفقه‌ي زن شيرده دهد و آنان كه نادار و تنگ معيشت است هم از آنچه خدا به او داده انفاق كند خدا هيچكس را جز آنچه توانايي داده تكليف نمي‌كند و خدا به زودي بعد هر سختي آساني قرار دهد.


نكته‌ي جالب توجه آنكه در تمامي متون فقهي درخصوص نفقه زوجه ، آنچه  در ذكر مصاديق مشترك و ثابت است خوراك و پوشاك است و در آيه شريفه 233 سوره مباركه بقره نيز از خوراك و پوشاك نام مي‌برد و مسئله ديگر نيز موضوع رفع نياز زن «در حد متعارف» است كه مورد صراحت آيات مذكور قرار گرفته است و متون قانوني نيز متاثر از آن مي‌باشد.


در آيات فوق‌الذكر، قرآن كريم به بيان حكم پرداخت نفقه در زمان حيات و نيز فوت زوجه پرداخته است و همچنين در آياتي ديگر به بيان مسائل ديگر مرتبط با اين امر مي‌پردازد، من جمله در آيه شريفه 232 از سوره مباركه بقره احكام نفقه مطلقه را تبيين مي‌نمايد. آيه ديگر در اين رابطه آيه شريفه 1 از سوره مباركه طلاق مي‌باشد كه به مسئله نگهداري زوجه مطلقه در زمان عده در مسكن زوج مي‌پردازد كه به هر حال بار مالي به دنبال خواهد داشت.


همچنين آيه مباركه 240 سوره بقره نيز مي‌فرمايد: مرداني كه بميرند و زنانشان زنده بمانند بايد وصيت كنند كه آن‌ها را نفقه دهند تا يكسال و از خانه شوهر بيرون نكنند پس اگر زن‌ها خارج شوند شما را گناهي نيست از آنچه آن‌ها درباره‌ي خود در حدود شرع بگزينند و خدا به هر كار توانا و داناست .
ضمناً آية شريفه 34 از سوره مباركه نساء در ابتدا به مسئلة رياست مرد و سپس به موضوع وجوب نفقه زوجه اشاره دارد.


البته مصدر انفاق و مشتقات آن در جاي جاي قرآن در معناي لغوي به چشم مي‌خورد، من باب مثال ذكر اين نكته خالي از لطف نيست كه آيات ابتدايي قرآن كريم و بزرگترين سورة آن، آنجا كه اوصاف متقين را ذكر مي‌فرمايد، مزين به تاكيد در خصوص انفاق آن هم بلافاصله و در كنار اقامه نماز مي‌باشد.


 [1]حقوق خانواده – دكتر سيد مصطفي محقق داماد – صفحة 289


admin بازدید : 69 زمان : نظرات ()
صفحه اصلی > مقالات > نفقه > مبنا و ماهیت فقهی حقوقی نفقه زوجه در قرآن

مبنا و ماهیت فقهی حقوقی نفقه زوجه در قرآن

مبنا و ماهیت فقهی حقوقی نفقه زوجه در قرآن

مقاله بررسی «مبنا و ماهیت فقهی حقوقی نفقه زوجه در قرآن» به قلم کاظم قاضی زاده، استادیار دانشگاه تربیت مدرس تهران و حورا شاه جعفری، کارشناس ارشد معارف قرآن در شماره بیستم فصلنامه علمی ـ ترویجی «بانوان شیعه» منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، نفقه در لغت به معنای خروج و مستهلک شدن است و در اصطلاح، به تمام نیازمندی‌های متعارف زن که با وضعیت او متناسب باشد، گفته می‌شود. در قانون مدنی ایران: «نفقه عبارت است از همه نیازهای متعارف متناسب با وضعیت زن از قبیل: مسکن و غذا و اثاث البیت و...» و هنگامی زن می‌تواند از نفقه بهرمند شود که در عقد دائم، یا موقتی که شرط شده، باشد و از شوهر خود تمکین نماید. کلمه نفقه به همراه مشتقات آن بیش از 75 بار در قرآن کریم به کار رفته است.
نویسندگان مقاله معتقدند: خانواده به خاطر جایگاه ویژه‌ای که در جامعه دارد از اهمیت خاصی برخوردار است؛ بنابراین برای استحکام بخشیدن به بنیان آن باید به تکالیفی که خداوند بر عهده زوجین قرار داده، پایبند باشند. از جمله این وظایف که بر عهده زوج قرار گرفته، برآوردن نیازهای مادی زن است که «نفقه» نامیده می‌شود.
مؤلفان بعد از تقسیم سه‌گانه نفقه، به زوجیت، خویشاوندی و مملوک مولا بودن، برای نفقه زوجه دو شرط اساسی عقده دائم بودن و تمکین زوجه از زوج، بیان کرده و با توجه به شروط فوق برای نفقه زوجه چهار ویژگی حق تقدم نفقه زوجه بر نفقه اقارب و سایر دیون، تبدیل نفقه داده نشده به دین، یک جانبه نبودن نفقه زوجه و مشروط نبودن نفقه زوجه بر فقر او ارائه می‌کنند.
نویسندگان بر اساس آیات قرآن از جمله آیه 233 سوره بقره و آیه 6 سوره نسا، ارکانی برای نفقه زن بیان کرده که شامل تمام نیازمندی‌های او از قبیل خوراکی و تمام لوازم جانبی برای پخت و پز، مسکن و تمام وسایل لازم برای زندگی در یک خانه (اثاث البیت)، پوشاک، دارو و هزینه‌های درمان، نظافت، آرایش و زینت، خدمه و... می‌شود.
نویسندگان ازجهت حقوقی نفقه را به چیزهایی که استفاده از آن‌ها، موجب اتلاف عین آن‌ها می‌شود؛ مانند خوراکی و اموالی که به انتفاع، تلف نمی‌شود مانند مسکن، تقسیم می‌کنند و در ادامه می‌افزایند: دسته اول در تملک زن قرار می‌گیرند اما دسته دوم به تملک زن در نمی‌آیند و صرفا حق استفاده از آن‌ها را دارد و حق تصرف حقوقی در این موارد را ندارد.
ایشان در مورد وضعیت نفقه بعد از انحلال نکاح می‌نویسد: اصل نفقه برای ایام زوجیت در نظر گرفته شده است هرچند در مواردی حتی بعد از انحلال نکاح باز هم زوجه مستحق دریافت نفقه می‌ماند. از جمله این مارد طلاق رجعی است و همچنین اگر بار دارد باشند چه طلاق رجعی و چه غیر رجعی باشد.
در پایان نویسندگان ضمانت اجرایی نفقه را به سه دسته فقهی، مدنی و کیفری تقسیم کرده و در مورد ضمانت فقهی به آیه 34 سوره مبارکه و برای ضمانت قانونی مواد 1111، 1112، 1129 قانون مدنی و برای کیفری ماده 22 قانون حمایت از خانواده اشاره می‌کنند.
ایشان بعد از معرفی دقیق مبانی فقهی حقوقی نفقه، با دو نکته اخلاقی و توصیه‌ای مقاله را به پایان می‌رسانند. ابتدا توصیه می‌شود نفقه نباید وسیله‌ای برای اعمال فشار همسران بر همدیگر باشد و سپس این‌که همواره بعد از سختی، آسانی خواهد آمد پس زوچین نباید آرامش خانواده را به خاطر تنگی و سختی‌های اقتصادی [موقت]، بر هم بزنند.
یادآور می‌شود مقاله مذکور به قلم کاظم قاضی زاده، استادیار دانشگاه تربیت مدرس تهران و حورا شاه جعفری، کارشناس ارشد معارف قرآن در شماره بیستم فصلنامه علمی ـ ترویجی «بانوان شیعه» به مدیرمسئولی محمود تقی‌زاده داوری و سردبیری نهله غروی نائینی منتشر شده است.
منبع:باشگاه اندیشه

ماهیت حقوقی نفقه

مبنا و ماهیت فقهی حقوقی نفقه زوجه در قرآن

نفقه زن 1

نفقه زن 2

ملاک استفاده زن از نفقه همسر

نفقه زن حامله ی ناشزه

نفقه

admin بازدید : 599 زمان : نظرات ()
تماس باما
عقد آریایی کلیپ صوتی
لینک دوستان
  • گواهی تجرد
  • پرسش و پاسخ نفقه
  • دانلود فرم اطلاعات زوجین
  • آزمایشگاه های مجاز جهت انجام آزمایش های قبل از ازدواج
  • نكات مورد توصيه براي زوجين (براي آزمايش پزشكي و جلسه عقد)
  • بيمه جبران هزينه هاي درمان نازايي و ناباروري
  • نفقه در آئينه قانون گذاري از ابتدا تا حال
  • شرايط تعيين مهرالمثل
  • مزاج شناسی در ازدواج و شناخت مزاج همسرتان
  • پرسش هاي متداول درباره وام ازدواج
  • فرم ثبت نام وام ازدواج
  • شرايط و دستورالعمل اخذ وام ازدواج
  • دفتر ازدواج و طلاق
  • دانستنیهای اقسام مهریه
  • پیوندها
  • شرايط ضمن عقد يا عقد خارج لازم
  • فرق مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه چیست؟
  • دانلود کتاب مزاج شناسی در ازدواج
  • گواهی های پزشکی
  • زوجه باکره
  • انواع ​سفره عقد
  • همه چیز درباره سفره عقد
  • برگزاری مراسم عقد و سفره عقد به صورت مدرن و امروزی
  • سفره عقد را خودتان آماده کنید
  • انواع سفره‌ عقد را خودمان بچینیم
  • سفره عقد و مدل سفره عقد
  • مدل سفره عقد سری 2
  • تزیینات سفره عقد
  • سفره عقد سنتی
  • سفره عقد مدرن
  • سفره عقد کریستال
  • سفره عقد خنچه بادام
  • تزیین گردو سفره عقد
  • تزیین نون و پنیر و سبزی سفره عقد
  • تزیین قرآن برای بله برون و سفره عقد
  • گل آرایی سفره عقد
  • میوه آرایی سفره عقد
  • تزئینات عقد و سفره عقد و عروسی
  • تزیین شمع سفره عقد
  • تزیین جام عسل برای سفره عقد
  • تزیینات میوه آرایی سفره عقد جدید
  • راهنمای خرید آینه و شمعدان سفره عقد
  • نکات مورد توجه برای خرید آینه و شمعدان سفره عقد
  • تزیین کیک های سفره عقد با گل های طبیعی
  • موارد منع ثبت ازدواج
  • مسائل مربوط به شرایط ضمن عقد ازدواج
  • شرایط شهود ازدواج
  • ثبت واقعه ازدواج به وسیله قائم مقام قانونی
  • روزهای قمر در عقرب سال96
  • مورد توصيه براي زوجين براي آزمايش پزشكي و جلسه عقد
  • آخرین مطالب ارسال شده
  • پیوندهای روزانه
  • تزئینات عقد و عروسی (272)
  • زنانی که «مهریه بالا» را در کنار «حق طلاق» می خواهند (274)
  • مدارک تحویلی به زوجین توسط سر دفتر ازدواج (128)
  • ازدواج اینترنتی (261)
  • سفره عقد آکواریومی-سری دوم (437)
  • چهل حدیث درباره ازدواج (413)
  • بعد از دعوا با همسرتان از این رفتارا اجتناب کنید ! (963)
  • اهمیت شناخت همسر و خانواده همسر (385)
  • شرط و شروط ازدواج های اینترنتی (169)
  • نفقه (338)
  • بررسی سایتهای همسریابی و ازدواج اینترنتی ( خوب یا بد ) (181)
  • آنچه قبل از ازدواج بايد بدانيد (625)
  • زناني که از ازدواج مي ترسند (570)
  • زير و بم‌هاي دوران عقد (515)
  • صیغه محرمیت چه نتایجی را در برخواهد داشت؟ (426)
  • پاسخ شمابه سؤالات نامزدتان چگونه است؟ (405)
  • به دنبال همسر اينترنتي (527)
  • 10 وضعيت مهم و خطرناک براي انتخاب همسر (577)
  • نامزدی و ازدواج موقت (531)
  • ازدواج اینترنتی فرصت یا تهدید؟ (139)
  • ازدواج موقت از دیدگاه شهید مطهری (621)
  • مشاوره پیش از ازدواج - قسمت اول (181)
  • ازدواج ایرانیان مقیم خارج از کشور تابع کدام قانون است (125)
  • تزیین چاقوی کیک سفره عقد (260)
  • برگزاری مراسم عقد و سفره عقد به صورت مدرن و امروزی (158)
  • ازدواج‌های اینترنتی و آسیب‌های آن (161)
  • چرا ازدواج عاشقانه به طلاق می رسد؟ (356)
  • تفاوت صیغه موقت با روسپی گری (768)
  • تزیین قرآن برای بله برون و سفره عقد (212)
  • نحوه انتخاب بهترین حلقه نامزدی-دفتر ازدواج هفت حوض (111)
  • تزیین جایگاه عروس و داماد-دفتر ازدواج تهران (67)
  • آرشیو لینک ها